A400M cephesi durulmuyor. Dört hafta önce, 11 Aralık 2009 tarihinde gerçekleşen ilk uçuş ve ardından 23 Aralık 2009 tarihindeki ikinci uçuş umut vericiydi fakat gerisinin gelip gelmeyeceği halen belli değil. EADS‘nin yeni A400M finansman planına Fransa, Türkiye ve kısmen de Almanya‘dan başka olumlu bakan ortak ülke yok.

Söz konusu gelişmeye göre: EADS‘nin projeyi yürüten alt firması Airbus, artan proje maliyetlerini katılımcı ülkelerin karşılamaması ya da daha az sayıda uçak teslim almayı kabul etmemesi halinde projeyi rafa kaldıracağını ifade ediyor.

Airbus‘ın sözcüsü Stefan Schaffrath, Alman Deutsche Welle radyo yayınlarına verdiği mülakatta “Bir sözleşme üzerinde mutabık kalacağımız konusunda iyimseriz ancak projenin rafa kalkması da muhtemel bir senaryo” dedi. Tabi projenin rafa kalkması halinde Airbus‘ın ve ana firması EADS‘nin itibarı konusunda da ciddi sarsıntılar meydana gelmeyecek değil. Zira A400M katılımcı firmalarının nakliye filolarını değiştirmeye gerçekten ihtiyacı var ve içlerinde Türkiye‘nin de olduğu beş ülkenin alternatif bir yenileme planı da henüz yok.

2003 yılında Belçika, Fransa, Almanya, Lüksemburg, İspanya, Türkiye ve İngiltere arasında imzalanan anlaşma sabit fiyat üzerinden imzalanmıştı ve aslında projedeki maliyet artışlarından bu ülkeler sorumlu değil. Fakat Schaffrath, projenin her ay EADS‘ye ciddi bir mali yük bindirdiğinden bahsediyor. Zira EADS CEO’su Louis Gallois geçen sene bir açıklamasında EADS‘nin A400M için her sene kendi kasasından 100 milyon Avro ilave finansman sağladığını belirtmişti.

Stefan Schaffrath, proje üzerinde çalışan mühendislerin isim listesini çıkardıklarını ve projenin iptali halinde bu kişileri kaydırabilecekleri diğer projeleri bile belirlediklerini söylüyor.

Türkiye para vermeye niyetli, Fransa ise asıl kararı Almanya‘dan bekliyor.


Airbus‘ın bu çıkışına tek kesin olumlu yanıt Türkiye‘den geldi. Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, Airbus yetkililerini yaptığı “tek olumlu yanıt Türkiye‘den” açıklamasına da açıklık getirdi. Gönül’e göre TBMM’nin verdiği üst fiyat sınırına kadar arttırmak mümkün, ancak yine de ne sipariş azaltılmasını ne de bu üst sınırın üzerinde bir fiyat artışını kabul etmek mümkün değil.

Airbus‘ı her koşulda destekleyen ve projenin merkez üssü konumundaki Fransa konusunda bir şey söylemeye bile gerek yok. Fransız Savunma Bakanı Herve Morin, programın illa ki tamamlanması gerektiğini ve katılımcı ülkelerin belirsiz ilave maliyetleri paylaşmayı kabul etmeleri konusunda ısrarcı olduklarını da belirtti. “Tüm teknolojik olanaklarımızı bu uçağa kullandık” diyen Morin, Almanya‘nın ikna edilmesinin önemli olduğunu söylüyor. Almanya‘nınsa netice itibariyle maliyeti revize edilen projeye sıcak bakma ihtimali tersinden daha yüksek.

Nitekim toplamda 6 milyar avroluk 60 uçak sipariş eden Almanya, Airbus ile bir şekilde anlaşmaya varmak istiyor, ancak daha fazla para aktarma yoluyla gerçekleşecek bir çözüm konusundaki düşüncelerini net bir şekilde ifade etmekten şimdilik kaçınıyor. Alman Savunma Bakanlığı’na yakın kaynakların Alman Handelsblatt gazetesine yaptığı açıklamaya göre Almanya‘nın 650 milyon avrodan daha fazla bir ek ödeme ile karşı karşıya olduğunu açıkladı ki bu neredeyse 1 milyar dolara [$ABD] yakın bir ekstra maliyet demek.

Basın açıklaması gerçekleştiren Alman Savunma Bakanlığı sözcüsü Steffen Moritz ise, çözümden yana olduklarını ancak para aktarmaktan ziyade, daha farklı çözüm olanakları geliştirilmesi gerektiğini düşündüklerini söyledi.