Rotor Pal Flaplaması
Evrenos BeyPallerin flaplaması döner kanat teorisinde önemli bir unsurdur.
Sorun daha detaylı incelenecek olur ise ; rotor çapı boyunca aynı koşullar geçerli olduğu sürece sistem dengede kalır. Fakat helikopterin hareket etmesi veya herhangi bir açıdan alınan rüzgar rotor sistemi dengesini bozar. Bu durum Şekil19'da verilen iki palli bir rotor sistemi ile dataylandırılabilir; rotorun 100 mil ile döndüğü farz edilir ise her iki pal de helikopterin ön ve arka kısımlarında aynı hız ile hareket ederler. Bu dengeli durum helikopter hareket etmedikçe veya rüzgar etkisi ile karşılaşılmadıkça muhafaza edilir. Helikopter ileriye doğru hareket ettiğinde bu denge değişir. Eğer 10 millik bir hız ile ileriye doğru hareket edilir ise önde olan pal 110 millik bir rüzgar hızı, arkada kalan pal ise 90 millik bir rüzgar etkisi altına girer. Oluşan bu koşullar rotor sisteminde kaldırma kuvveti dengesini bozar; önde giden pal daha fazla kaldırma kuvveti üreteceğinden tırmanma eğiliminde , arkada kalan pal ise daha az kaldırma kuvveti üreteceğinden aşağıya doğru dalma eğiliminde olur.
Rotor sisteminde oluşan bu dengesizlik rotorun flaplamasına ( çırpınmasına ) izin verilerek bertaraf edilir. Önde giden palin yukarıya doğru, arkadaki palin aşağıya doğru flaplamasına izin verilerek rotor sisteminde dengesizliğe neden olan pallerin yaklaşma açılarının değişmesi sağlanır. Şekil20'de verildiği üzere pallerin flaplamasını sağlayan bir kaç düzenek vardır. Bunlardan ilki pallerin mafsallar vasıtasıyla diğeri ise rotor göbeğinin hub hereketine izin veren trunion adı verilen dahili bir yatak ile flaplamalarına izin verilir. Bununla beraber rotor sisteminde oluşan bu dengesizlik pallerin flaplamasına izin verilerek tamamen bertaraf adilemez. Helikopter belirli bir hıza ulaştığında bu sırada rotor olabildiğince flaplasa bile geride kalan palin havada tutunamaması yani stol olması ihtimali olabilir. Bu durumda dengesizliğin bertaraf edilmesi mümkün olmaz akabinde diğer palde stol olur ve gerekli işlemler hemen yapılmadığı taktirde helikopterin kontrolu tamamen kaybedilir. Helikopterde bir hız limiti olmasının ana nedeni olan bu etkiyi ortadan kaldırmak amacı ile mühendislik alanında halen süregelen bir dizi çalışma yapılmaktadır nihai amaç ise helikopterin ileri hava hızını artırmaktır.




del.icio.us
Digg
Technorati
Twitter
Yorumunuzu ekleyin