Anasayfa | Temel Uçuş | Döner Kanat Teorisi | Rotor Pal Flaplaması

Rotor Pal Flaplaması

image

Pallerin flaplaması döner kanat teorisinde önemli bir unsurdur.

Pallerin flaplaması döner kanat teorisinde önemli bir unsurdur. Helikopter gelişiminin ilk yıllarında ilginç bir sorun ile karşılaşılmıştı. Helikopter rotoru yönlendirilmedikçe veya rüzgar etkisi altında kalmadıkça çalışmasında hiç bir sorun yaşanmıyordu. Fakat bu iki eylemden birisi oluştuğu anda rotor sistemi dengesiz bir şekilde çalışmaya başlamakta ve kaza kırımlar meydana gelmekteydi. Bu sorunun kaldırma kuvvetinde meydana gelen ve birbirlerine simetrik olmayan etkilerden kaynaklandığı çalışmalar sonucu tespit edildi.

Sorun daha detaylı incelenecek olur ise ; rotor çapı boyunca aynı koşullar geçerli olduğu sürece sistem dengede kalır. Fakat helikopterin hareket etmesi veya herhangi bir açıdan alınan rüzgar rotor sistemi dengesini bozar. Bu durum Şekil19'da verilen iki palli bir rotor sistemi ile dataylandırılabilir; rotorun 100 mil ile döndüğü farz edilir ise her iki pal de helikopterin ön ve arka kısımlarında aynı hız ile hareket ederler. Bu dengeli durum helikopter hareket etmedikçe veya rüzgar etkisi ile karşılaşılmadıkça muhafaza edilir. Helikopter ileriye doğru hareket ettiğinde bu denge değişir. Eğer 10 millik bir hız ile ileriye doğru hareket edilir ise önde olan pal 110 millik bir rüzgar hızı, arkada kalan pal ise 90 millik bir rüzgar etkisi altına girer. Oluşan bu koşullar rotor sisteminde kaldırma kuvveti dengesini bozar; önde giden pal daha fazla kaldırma kuvveti üreteceğinden tırmanma eğiliminde , arkada kalan pal ise daha az kaldırma kuvveti üreteceğinden aşağıya doğru dalma eğiliminde olur.

             

Rotor sisteminde oluşan bu dengesizlik rotorun flaplamasına ( çırpınmasına ) izin verilerek bertaraf edilir. Önde giden palin yukarıya doğru, arkadaki palin aşağıya doğru flaplamasına izin verilerek rotor sisteminde dengesizliğe neden olan pallerin yaklaşma açılarının değişmesi sağlanır. Şekil20'de verildiği üzere pallerin flaplamasını sağlayan bir kaç düzenek vardır. Bunlardan ilki pallerin mafsallar vasıtasıyla diğeri ise rotor göbeğinin hub hereketine izin veren trunion adı verilen dahili bir yatak ile flaplamalarına izin verilir. Bununla beraber rotor sisteminde oluşan bu dengesizlik pallerin flaplamasına izin verilerek tamamen bertaraf adilemez. Helikopter belirli bir hıza ulaştığında bu sırada rotor olabildiğince flaplasa bile geride kalan palin havada tutunamaması yani stol olması ihtimali olabilir. Bu durumda dengesizliğin bertaraf edilmesi mümkün olmaz akabinde diğer palde stol olur ve gerekli işlemler hemen yapılmadığı taktirde helikopterin kontrolu tamamen kaybedilir. Helikopterde bir hız limiti olmasının ana nedeni olan bu etkiyi ortadan kaldırmak amacı ile mühendislik alanında halen süregelen bir dizi çalışma yapılmaktadır nihai amaç ise helikopterin ileri hava hızını artırmaktır.

         
FLAPLAMA DÜZENEÐÝ

Subscribe to comments feed Comments (0 posted)

total | displaying

Yorumunuzu ekleyin comment

Please enter the code you see in the image:

  • email Arkadaşına gönder
  • print Çıktı al
  • Plain text Sadece Yazı
Etiketler
Henüz etiketlenmemiş
Bu haber için oy ver
0
Reklamınız