Gyroplane

Temel özellikleri ve farklılıkları.

'Gyroplane' Federal Aviation Administration tarafından düzenlenmiş olan resmi bir terimdir ve kaldırma kuvvetini serbest olarak dönen rotor pallerinden, itme kuvvetini ise motor ile sürülen rotor düzlemine dik olan bir pervane aracılığıyla sağlayan bir hava aracını tarif etmektedir. Bu tür hava araçları geçmişte 'autogiro' ve 'gyrocopter' olarak ta adlandırılmaktaydılar. Motor ile sürülen pervanenin ürettiği ileri itme kuvveti, serbest olarak dönen rotor pallerinin geriye doğru açılandırılması ile rotoru döndürmektedir. İlk uygulamalarda çekici kuvvet düzeneği kabiliyetindeki motorlar ile donatılan bu hava araçları oldukça ağır ve hantal bir yapıya sahiplerdi. Günümüzün modern gyroplane hava araçları itici pervane düzeneği ile yapı olarak hafif olmakla birlikte manevra kabiliyetleri de oldukça yüksektir.

Gyroplane genel özellikler:
• İtme kuvveti motor ile sürülen bir pervane ile üretilir.
• Güç gereksinimi olmayan, serbest olarak dönen rotor gyroplane aracının ileri hareketi ile geriye doğru açılandırılır.
• İleri hareket ile karşılanan hava akımı rotorun dönmesini sağlar bu işlev otorotasyon olarak adlandırılır.
• Sabit kanatlı uçaklar gibi stall olma durumu söz konusu değildir.
• Düşük irtifada ve hızda güvenli bir uçuş sağlar fakat hover kabiliyeti yoktur.
• Ağır ana rotor transmisyonuna ve kuyruk rotoruna ihtiyaç yoktur.

Helikopter genel özellikler:
• Kaldırma ve itme kuvvetleri güç ihtiyacı olan bir rotor tarafından üretilir ve rotor ileriye doğru açılandırılır.
• Hover kabiliyeti vardır.
• Uçuş sırasında güç ile ilgili sorunlarda kurtarmanın yapılabilmesi için yeterli hava hızına ve/veya irtifaya ihtiyaç duyulur.
• Ana transmisyon bulunur.
• Tork etkisinini ber taraf etmek için kuyruk rotoru bulunur.

Gyroplane hava aracı bir uçaktan çok daha yavaş stall olmadan uçabilir iken aynı zamanda helikopterden daha hızlı uçabilme kabiliyetine de sahiptir. Rotorun serbest olarak hava ile dönmesi tork etkisini ortadan kaldırmak amacı ile helikopterlerde kullanılan kuyruk rotoru ihtiyacını ortadan kaldırmaktadır. Gyroplane oldukça kararlı bir uçuşa sahip bir platformdur. Yapı olarak helikopterden oldukça basit olan bu hava aracı işletme, bakım ve maliyet konularında da oldukça etkili bir grafik sunmaktadır. Fakat tüm bunların yanında hover kabiliyeti olmaması askeri ve ticari alanda kullanılma sahasını oldukça daraltmaktadır.

Diğer taraftan helikopterin benzersiz kabiliyeti olan hover, kurtarma ve yük taşıma görevlerinde vazgeçilmez bir unsurdur. Bu nedenle son günlerde adeta uçak/gyroplane ve helikopterin harmanlanması ile elde edilebilecek hava aracı arayışları yoğun bir şekilde devam etmektedir. Heliplane projesi bu uygulamaların en çarpıcı örneğidir. Bu proje kapsamında helikopterin uçuş esnekliği ile birlikte hover kabiliyetinin gyroplane hızı ve sadeliği ile birleştirilmesi amaçlanmaktadır.